Ngày nay, do sự toàn cầu hóa và sự phát triển của công nghệ, nhiều phụ huynh đầu tư cho con học ngoại ngữ từ rất sớm. Đây là điều hoàn toàn được các nhà giáo dục khuyến khích, nhưng việc trẻ em học thế nào lại là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cả cuộc đời của trẻ.
Có rất nhiều phụ huynh đã tạo áp lực để con học ngoại ngữ từ rất sớm, ngay cả một đứa trẻ 3 tuổi đã phải chịu sự kỷ luật thép của ba mẹ về việc học tiếng Anh. Một người mẹ tâm sự rằng vì nhiều lần giận dữ bắt ép con phải học thuộc bài, giờ đây con sợ khi mẹ mở video tiếng Anh hoặc gào khóc, ra điều kiện phải được X mới ngồi vào học. Đứa trẻ này chỉ 4 tuổi.
Một người mẹ khác, vì những lần giận dữ khi con không chịu học tiếng Anh, giờ đây con trở nên lì đòn hơn. Có đánh con cũng không sợ nữa rồi. Con thường xuyên bắt nạt em và có những hành vi chống đối gay gắt với người lớn. Khi đọc những dòng tâm sự đó, tôi luôn muốn quý phụ huynh hãy tự hỏi chính mình các câu hỏi sau: Mục đích của việc học ngoại ngữ sớm là gì? Học ngoại ngữ không phải để nói giỏi thứ ngôn ngữ mà con học, mục đích cốt lõi của việc học ngoại ngữ ở trẻ em là:
- Phát triển não bộ và tư duy ngôn ngữ: Giúp trẻ có suy nghĩ linh hoạt, kích thích sự vận động của dây thần kinh, nhạy bén với âm thanh và sự khác biệt của các ngôn ngữ.
- Tạo nền tảng ngoại ngữ: Xây dựng đôi tai ngôn ngữ với khả năng nghe và phân biệt âm cực kỳ chính xác, khả năng bắt chước ngữ điệu tự nhiên tốt hơn. Trong một số ngôn ngữ không có các thanh âm giống nhau, việc tiếp xúc với ngoại ngữ sớm giúp trẻ dễ dàng hơn trong việc phát âm chuẩn sau này. Ví dụ, trong tiếng Nhật không có thanh âm L, nên rất nhiều người Nhật không thể phát âm rõ chữ L trong tiếng Anh, mà thường là sự kết hợp giữa âm “L”a và âm “R”.
- Việc biết thêm ngoại ngữ giúp nuôi dưỡng sự tự tin và tích cực ở trẻ. Mở rộng thế giới quan vì ngôn ngữ chính là văn hóa của một quốc gia.
Vì vậy, nếu trẻ bị đánh, bị la mắng hay đưa ra các phần thưởng trao đổi cho việc học ngoại ngữ, liệu rằng các mục tiêu trên có thể đạt được không? Đứa trẻ có cảm thấy tự tin về bản thân khi bị la mắng mỗi khi học? Con có được sự đồng cảm và sự thơ ngây của đứa trẻ khi việc học là một trách nhiệm nặng nề từ cha mẹ. Và từ đó, trẻ luôn có ác cảm về việc học, học vì sợ đánh, học để chống chế chứ không phải vì niềm vui của chính trẻ.
Việc dạy ngoại ngữ cho trẻ em không phải để trẻ giỏi ngoại ngữ đó. Nó chỉ là bước đệm giúp con nuôi dưỡng sự tự tin bên trong, hay khơi gợi niềm yêu thích được khám phá thế giới sau này. Nếu không phải như vậy, mọi việc học đều trở nên vô nghĩa.
Dưới đây là chia sẻ của một người mẹ ở Đài Loan, người đã nuôi con trong môi trường đa ngôn ngữ: “Từ nhỏ, tôi và chồng đã thỏa thuận sẽ giao tiếp với con theo một ngôn ngữ khác nhau. Khi con nói chuyện với mẹ, con sẽ dùng tiếng Nhật (tôi có 5 năm làm việc và học ở Nhật); khi con nói chuyện với ba, con sẽ trả lời bằng tiếng Anh. Và khi con đi học trường quốc tế, con học chương trình tiếng Đức. Khi con giao tiếp với họ hàng chúng tôi ở Đài Loan, con sử dụng tiếng Trung. Chúng tôi nói chuyện tự nhiên từ những câu nói giao tiếp đơn giản hay đọc sách cho con. Tôi không quá kỳ vọng con giỏi tiếng Nhật. Nhưng giờ đây khi đến Nhật Bản trong chương trình du học tiểu học, tôi thấy vui khi con mình có thể giao tiếp với giáo viên và bạn bè bằng tiếng Nhật.”
Đây chỉ là một ví dụ điển hình cho các em bé có khả năng nói đa ngôn ngữ. Bản thân các con của tôi cũng có thể nói thành thạo tiếng Nhật và tiếng Việt, một ít tiếng Anh, dù không có chủ ý dạy. Vì tôi và chồng chỉ xem ngoại ngữ như một gia vị làm cho cuộc sống của con thêm màu sắc và sống động mà thôi.
Với tinh thần giáo dục vì mục tiêu “lifelong learning – nuôi dưỡng tinh thần học tập suốt đời ở trẻ em”, chúng tôi mong quý phụ huynh có thể hiểu và đủ sự dịu dàng để dẫn dắt con mình. Giáo dục không phải để tạo ra người giỏi; giáo dục là để giúp con người tự đi tìm câu trả lời cho mọi câu hỏi và giải quyết các vấn đề của chính mình, rộng hơn là giải quyết các vấn đề của xã hội.
Nếu bạn là một người mẹ có thể nói nhiều ngoại ngữ, bạn có nhớ việc học của mình đã từng như thế nào không?
Hãy cùng nhau thảo luận và chia sẻ quan điểm.
—————————
ID ASOBI Việt Nam luôn là người bạn đồng hành cùng quý ba mẹ nuôi dạy con trong thời đại mới.
ID ASOBI cố vấn chương trình học và chơi kích thích tư duy và phát triển não bộ dành cho trẻ mầm non. Là thành viên duy nhất tại Việt Nam thực hiện chương trình trải nghiệm du học Nhật Bản dành cho trẻ ở độ tuổi mầm non và tiểu học. Rất mong nhận được sự quan tâm và kết nối cùng quý nhà trường và phụ huynh. Admin luôn sẵn sàng giải đáp các thắc mắc về trẻ em và giáo dục.
